MADEN KANUNU UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

 

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

 BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

 Amaç

Madde 1 – Bu Yönetmeliğin amacı, 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun uygulanması ile  ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

 

Kapsam

Madde 2 – Bu Yönetmelik;

Ruhsat ve sertifika verme, maden arama, işletme dönemleri işlemlerine, ruhsat alanlarının değiştirilmesine, faaliyetlerin denetim ve kontrolüne,  buluculuk hakkına, terk, devir ve intikal işlerine, arama ve  işletmede cevher üretim esaslarına, ruhsat sahipleri tarafından düzenlenecek belgelere, ödenecek bedellere, faaliyette bulunmak için alınacak izinlere,  maden  sicili, kamulaştırma işlemlerine,

Maden işletme faaliyeti ile Devlet ve il yolları, havaalanı, liman, baraj, petrol ve  doğal gaz boru hattı gibi benzeri kamu yatırımlarının birbirlerini engellemesi, kamu kurum ve kuruluşlarının uygulamalarından dolayı maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale gelmesi, kamu ve özel yatırım için başka alternatif alanların bulunamaması durumunda yapılacak işlemlere,

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yol, köprü, baraj, gölet, liman gibi projelerde kullanılacak yapı ve inşaat hammaddelerinin üretimi için  izin verilmesine,

Kanun hükümlerine göre herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş ruhsatlı sahalar ile bu sahalardan taksir edilmiş alanların, Kanunun ilgili  maddeleri gereğince ihale edilmesine,

ilişkin usul ve esasları  kapsar.

 

Dayanak

Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 26/5/2004 tarihli ve 5177 sayılı Kanunla değişik Geçici 8 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

 

Tanımlar

Madde 4 – Bu Yönetmelikte geçen;

Kanun: 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununu,

Bakanlık : Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,

Banka: Bakanlıkça belirlenen bankayı,

Genel Müdürlük: Maden İşleri Genel Müdürlüğünü,

Ariyet Malzemesi                :Dolgu malzemesi olarak kullanılan çakıl, kum, silt ve mil içeren malzemeyi,

Devlet Hakkı : Maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen kısmı,

Arama Ruhsatı: Belirli bir alanda maden arama faaliyetlerinde bulunulabilmesi için verilen yetki belgesini,

İşletme Ruhsatı: İşletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesini,

İşletme İzni: Bir madenin işletmeye alınabilmesi için gerekli olan izni,

Sertifika: V. Grup madenlerin aranması ve işletilmesi için bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça verilen belgeyi,

Satış Bilgi Formu: Yıllık üretim miktarı, satış tutarı, toplam gelir ve tahakkuk eden Devlet hakkı gibi mali durumu gösteren belgeyi,

Faaliyet Bilgi Formu: Yıllık işletme faaliyetine ilişkin üretim, satış, stok ve bunun gibi bilgileri içeren belgeyi,

Teknik Belge: Maden arama ve işletme faaliyetleri ile Kanunda belirtilen diğer işler için ilgili mühendis ve diğer teknik elemanlar tarafından hazırlanan imalât haritası, jeolojik, jeofizik, hidrojeolojik etüt, harita, kesitler, raporlar ve bunun gibi teknik içerikli belgeyi,

Arama Faaliyet Raporu: Ruhsat sahalarında yürütülen arama faaliyetleri ile ilgili Genel Müdürlüğe verilmesi gereken belgeyi,

İşletme: Madencilik faaliyetlerinin yapıldığı işyerini,

Maden İşletme Faaliyetleri: Üretime yönelik hazırlık çalışmaları  ve üretim yapılması için gerekli  faaliyetleri,

İmalât Haritası: İşletmelerde üretim yapılan yerleri, miktarları ve yapılış şeklini gösterir ölçekli beyan niteliğinde haritayı,

Beyan: İlgililerin resmi kuruluşlara herhangi bir durumu belirlemek veya açıklamak maksadı ile vermiş oldukları yazılı belgeyi,

Maden Sicili: Tüm madencilik faaliyetleri ile ilgili bilgilerin kaydedildiği yeri,

Pasa: Mevcut ekonomik ve teknik şartlara göre işletilmesi mümkün olmayan, ancak işletme gereği istihsal edilen cevheri,

Prospeksiyon: Madencilik arama faaliyetlerine mesnet teşkil edecek ön bilgilerin toplanması işini,

Görünür Rezerv: Boyutları, tenörü belirlenmiş üretilebilir kesin cevher miktarını,

Ekonomik Cevher: Günün teknik ve ekonomik şartlarında kârlı olarak değerlendirilebilecek cevheri,

Kritik Cevher Stokları: Ekonominin buhranlı dönemleri geçiştirebilmesi için gerekli ekonomik büyüklükteki cevher stoklarını,

Mücbir Sebep: Sel, yangın, deprem, grizu patlaması, çökme, heyelan ve benzeri halleri,

Proje: Yeraltı kaynaklarının değerlendirilmesi amacına dönük belirli girdileri seçilmiş bir teknoloji kullanarak mevcut ve potansiyel talebi karşılamak üzere mal ve cevher üretmek için çalışmaları düzenleyen beyan niteliğinde raporu,

Kantar Fişi: Cevher nakillerinde cevherin ağırlığını gösterir tartı makbuzunu,

Sevk Fişi: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 30/12/1980 tarihli ve 2365 sayılı Kanunla değişik 240 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde yer alan taşıma irsaliyelerindeki bilgileri ihtiva eden beyan niteliğindeki belgeyi,

Kamulaştırma: İşletme ruhsat süresi boyunca ruhsat alanında kalan özel mülkiyet arazilerine madencilik faaliyeti için alınan kamulaştırma kararını,

Kamu Yatırımı: Devlet ve il yolları, havaalanı, liman, baraj, petrol ve doğal gaz boru hattı  gibi kamu  yararı için kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan işleri,

Kurul: Maden işletme faaliyetleri ile yatırımın kamu açısından önemini tespit ederek karar verecek  kurulu,

Kurul Başkanı: Başbakanlık Müsteşarını,

Ruhsat Hukuku: Ruhsat sahiplerinin ruhsattan doğan hak ve yükümlülüklerini,

Maden Hakları: Madenlerin aranması, bulunması ve işletilebilmesi için verilen izinler ve maden yataklarının bulunmasına yardımcı olanlara tanınan maddî imkânları,

Takaddüm Hakkı: Maden hakkı için ilk müracaat edene tanınan önceliği,

Taksir: Ruhsat alanlarının Kanun gereğince küçültülmesini,

Teminat: Madencilik faaliyetlerinde Kanun hükümlerine ve tekniğe uygun çalışmayı temin amacı ile alınan nakit para, süre yönünden sınırsız banka ve özel finans kurumu teminat mektubu, Devlet bono ve tahvili olarak alınan geçici ödemeyi,

Teknik Nezaretçi: İşletmelerdeki faaliyetlerin teknik ve emniyet yönünden nezaretini yapan, Kanunun 29 uncu maddesi gereği faaliyet bilgi formunun hazırlanmasından sorumlu ve yetkili  maden mühendisini,

Teknik Nezaretçi Defteri: Muhafazasının sorumluluğu ruhsat sahibine ait olan, noter tarafından onaylanmış, teknik  nezaretçinin raporunu yazdığı defterini,

Daimi Nezaretçi: İşletmede daimi istihdam edilen maden mühendisini,

İş Güvenliği Uzmanı: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından sertifikalandırılmış iş güvenliği ile görevli  maden mühendisini, 

Uzman Kuruluşlar               : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü, Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü, Karayolları Genel Müdürlüğü,  Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Üniversiteler, Sanayi ve Ticaret, Tarım ve Köyişleri, Çevre ve Orman, Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarına bağlı kuruluşlar gibi konularında ihtisas sahibi Devlet kuruluşlarını, ifade eder.

 İKİNCİ BÖLÜM

Maden Ruhsatlarının Gruplandırılması

             

Maden ruhsatlarının  gruplandırılması

Madde 5 – Madenler aşağıda sıralanan gruplara göre ruhsatlandırılır:

I. Grup madenler

a) İnşaat ile yol yapımında kullanılan  ve tabiatta doğal olarak bulunan kum ve çakıl,  %80’nin  altında SiO2  içeren  kum,  ariyet malzemesi  ve SiO2 oranına bakılmaksızın denizlerdeki kum ve çakıllar I (a) Grubu  madenlerdir. 

b) Tuğla-kiremit kili, Çimento kili, Marn, Puzolanik kayaç (Tras) ile çimento ve seramik sanayilerinde kullanılan ve diğer gruplarda yer almayan kayaçlar ile;

1) %25’den az Al2O3  içeren killer,

2) %50’den az montmorillonit minerali içeren  kayaçlar,

3) %50’den az illit minerali içeren  kayaçlar,

4) %50’den az  zeolit minerali içeren  kayaçlar,

5) Na2O ve K2O toplamı %5’ den az olan kayaçlar, 

I (b) Grubu madenlerdir.

II. Grup madenler

Mermer, Dekoratif taşlar, Traverten, Kalker, Dolomit, Kalsit, Granit, Siyenit, Andezit, Bazalt ve benzeri taşlardır.

III. Grup madenler

Deniz, göl, kaynak suyundan elde edilen eriyik halde bulunan tuzlar, jeotermal kaynaklar, doğal gaz ve petrollü alanların dışında bulunan karbondioksit (CO2) gazı ile IV. Grup madenleri içeren ve bu madenlerin  elde edilmesinde   kullanılan  gaz ve sulardır. 

IV. Grup madenler

Kanunda isim olarak sayılmış;

a) Endüstriyel hammaddeler,

Kaolen, Dikit, Nakrit, Halloysit, Endellit, Anaksit, Bentonit, Montmorillonit, Baydilit, Nontronit, Saponit, Hektorit, İllit, Vermikülit, Allofan, İmalogit, Klorit, Sepiyolit, Paligorskit (Atapuljit), Loglinit ve bunların karışımı killer, Refrakter killer, Jips, Anhidrit, Alünit (Şap), Halit, Sodyum, Potasyum, Lityum, Kalsiyum, Magnezyum, Klor, Nitrat, İyot, Flor, Brom ve diğer tuzlar, Bor tuzları (Kolemanit, Uleksit, Borasit, Tinkal, Pandermit veya bünyesinde en az %10 B2O3 içeren diğer Bor mineralleri), Stronsiyum tuzları (Selestin, Stronsiyanit), Barit, Vollastonit, Talk, Steattit, Pirofillit, Diatomit, Olivin, Dunit, Sillimanit, Andaluzit, Dumortiorit, Disten (Kyanit), Fosfat, Apatit, Asbest (Amyant), Manyezit, Huntit, Tabiî Soda mineralleri (Trona, Nakolit, Davsonit), Zeolit, Pomza, Pekştayn, Perlit, Obsidyen, Grafit, Kükürt, Flüorit, Kriyolit, Zımpara Taşı, Korundum, Diyasporit, Kuvars, Kuvarsit ve bileşiminde en az %80 SiO2 ihtiva eden Kuvars kumu, Feldispat (Feldispat ve Feldispatoid grubu mineraller), Mika (Biyotit, Muskovit, Serisit, Lepidolit, Flogopit), Nefelinli Siyenit, Kalsedon (Sileks, Çört), Harzburgit.

b) Enerji hammaddeleri, 

Turba, Linyit, Taşkömürü, Antrasit, Asfaltit, Bitümlü Şist, Bitümlü Şeyl, Radyoaktif Mineraller (Uranyum, Toryum, Radyum).

c) Metalik madenler

Altın, Gümüş, Platin, Bakır, Kurşun, Çinko, Demir, Pirit, Manganez, Krom, Civa, Antimuan, Kalay, Vanadyum, Arsenik, Molibden, Tungsten (Volframit, Şelit), Kobalt, Nikel, Kadmiyum, Bizmut, Titan (İlmenit, Rutil), Alüminyum (Boksit, Gipsit, Böhmit), Nadir toprak elementleri (Seryum Grubu, Yitriyum Grubu) ve Nadir toprak mineralleri (Bastnazit, Monazit, Ksenotim, Serit, Oyksenit, Samarskit, Fergusonit), Sezyum, Rubidyum, Berilyum, İndiyum, Galyum, Talyum, Zirkonyum, Hafniyum, Germanyum, Niobyum, Tantalyum, Selenyum, Telluryum, Renyum.

V. Grup madenler

Kanunda bu Grup altında sayılan kıymetli ve yarı kıymetli minerallerdir.

Elmas, Safir, Yakut, Beril, Zümrüt, Morganit, Akuvamarin, Heliodor, Aleksandirit, Agat, Oniks, Sardoniks, Jasp, Karnolin, Heliotrop, Kantaşı, Krizopras, Opal (İrize Opal, Kırmızı Opal, Siyah Opal, Ağaç Opal), Kuvars kristalleri (Ametist, Sitrin, Neceftaşı (Dağ kristali), Dumanlı Kuvars, Kedigözü, Avanturin, Venüstaşı, Gül Kuvars), Turmalin (Rubellit, Vardelit, İndigolit), Topaz, Aytaşı, Turkuaz (Firuze), Spodümen, Kehribar, Lazurit (Lapislazuli), Oltutaşı, Diopsit, Amozonit, Lületaşı, Labrodorit, Epidot (Zeosit, Tanzonit), Spinel, Jadeit, Yeşim veya Jad, Rodonit, Rodokrozit, Granat Minarelleri (Spesartin, Grosüllar Hessanit, Dermontoit, Uvarovit, Pirop, Almandin), Diaspor Kristalleri, Kemererit, Krizoberil, Fenakit, Taaffeit, Oyklas, Krizolit, Zebercet, Uvit, Siberit, Akroit, Safirin, Praziolit, Sarder, Karneol, Jaspis, Moldavit, Enstatit, Aktinolit, Ateş Opal, Brazilianit, Vezüvyan (İdokras), Kordiyerit, Sfen Kristalleri, Dioptas, Apofillit, Prehnit, Petalit, Fibrolit, Benitoid, Sanidin, Bitovnit, Andezin, Adularya, Skapolit, Natrolit, Hayün, Pektolit, Polusit (Polluks), Datolit, Kornerupin, Danburit, Sinhalit, Kurnokovit, Lazulit, Ambligonit, Sodalit, Krizokol, Vardit, Nefrit, Sedef, Operkül.

               

Madenlerin grubunun tespiti

                Madde 6- Kanunda sayılan ve bu Yönetmelikte belirtilen madenler dışında yeni bir madenin tespit edilmesi durumunda bu madenin grubu; mineralojik, fiziksel ve kimyasal özellikleri, kullanım alanları göz önünde bulundurularak Genel Müdürlük tarafından belirlenerek ilan edilir.

 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Maden Hakkı, Ruhsat Müracaatları

 

Maden hakkı

Madde 7- Maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil T.C. vatandaşlarına, madencilik yapabileceği statüsünde yazılı Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere, kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu kurum, kuruluş ve idarelerine gerçek veya tüzel tek  kişi  adına  verilir.

 

 

 

 

Genel müracaat

Madde 8 – I (a) Grubu madenler için il özel idarelerine, diğer grup madenler için  Genel Müdürlüğe, Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen nitelikleri taşıyan gerçek  ya da tüzel kişiler maden hakkı için müracaat edebilir.

I (a) Grubu madenlere, Genel Müdürlüğün uygun görüşü alınarak, il özel idaresince ihale yolu ile işletme ruhsatı verilir.

I (b) Grubu madenlere işletme ruhsatı, II. Grup, III. Grup ve IV. Grup madenlere arama ruhsatı, V. Grup madenlere arama sertifikası için Genel Müdürlüğe müracaat  yapılır.

Genel Müdürlüğe yapılan müracaatlarda öncelik hakkı esastır. Yapılan müracaatlar, müracaat numarası, gün, saat ve dakika esas alınarak değerlendirilir. Müracaata esas olan bilgileri içeren belge müracaat sahibine  verilir.

 

Arama ruhsatı/sertifikası  müracaatı ve değerlendirilmesi 

Madde 9 – Ruhsat/sertifika müracaatı, ilk müracaat harcı yatırılarak Ek Form-1’de örneği verilmiş dilekçe ile üç nüsha halinde veya Genel Müdürlük web sayfasında yayımlanan müracaat formu ile internet ortamında yapılır.

Müracaat edilen alan, altındaki mevcut haklar dikkate alınarak değerlendirilir. Sonuçlar, müracaatı takip eden günden başlayarak on beş gün süre ile Genel Müdürlükte ilan edilir. Sonuç ile ilgili olarak müracaat sahibine ayrıca  yazılı bir tebligat yapılmaz.

 

Ruhsat/sertifika müracaat esasları

Madde 10 – Müracaatlar aşağıdaki esaslar doğrultusunda yapılır.

a)     a)    Müracaatlar, I (b) Grubu madenlerde 50 hektarı,  II. Grup madenlerde 100 hektarı,   III. Grup madenlerde 500 hektarı, IV. Grup madenlerde 2000 hektarı ve V. Grup madenlerde  ise 1000 hektarı geçmeyecek şekilde yapılır.

b)     b)    Müracaatlar; 6 derecelik dilim esas alınarak, yirmi noktayı geçmeyecek şekilde, yedi basamaklı koordinatlar ile 1/25000 ölçekli pafta adı yazılarak yapılır. Pafta sayısı dördü geçemez. Talep edilen alanla ilgili en az bir pafta adının belirtilmesi zorunludur.

c)     c)    Müracaat edilen alanın koordinatları, saat ibresi dönüş yönünde sağa (y), yukarı (x) olarak verilir. Müracaatlar  tek poligon olarak yapılır.

Bu maddedeki esaslara aykırı müracaatlar geçersiz sayılır. Müracaat harcı iade edilmez.

 

Müracaatların ruhsatlandırılması için gerekli belgeler

Madde 11- Hak sağlayan müracaatların  ruhsatlandırılması için ilan tarihinden itibaren on beş gün içinde  talep sahibinin aşağıdaki belgeleri Genel Müdürlüğe vermesi zorunludur.

Gerçek  kişiler:

a)     a)    Vatandaşlık numarasını içeren  onaylı nüfus  cüzdanı   örneği,

b)     b)    Bağlı olduğu vergi dairesi, ili ve vergi numarasını gösterir belge,

c)     c)    Onaylı imza sirküleri,

d)     d)    Ruhsat harcının yatırıldığına dair belge,

e)     e)    Ruhsat  teminatının yatırıldığına dair belge,

f)      f)      Taahhütname (Ek Form-2).

                      Tüzel kişiler:

a)     a)    Şirketin kuruluş  statüsünü ve son yönetimini  gösterir  Ticaret Sicil Gazetesi,

b)     b)    Şirketin bağlı olduğu vergi dairesi, ili ve vergi numarasını gösterir belge,

c)     c)    Yönetimin  onaylı imza sirküleri,

d)     d)    Ruhsat harcının yatırıldığına dair belge,

e)     e)    Ruhsat  teminatının yatırıldığına dair belge,

f)      f)      Taahhütname (Ek Form-2).

 

Arama ruhsatı veya sertifikası verilmesi

Madde 12- Müracaat sahibi; ruhsat harcı, ruhsat teminatı ve Ek Form-2’deki diğer belgeleri eksiksiz olarak müracaatı takip eden günden başlayarak on beş gün içinde Genel Müdürlüğe vermek zorundadır. Belgelerin tamamlanmasını takip eden ilk iş günü   arama ruhsatı (Ek Form-3) veya arama sertifikası (Ek Form-4) düzenlenip sicile işlenerek yürürlüğe girer.

Yapılan müracaatın birden fazla alana hak sağlaması durumunda, müracaat sahibinin talebi üzerine her alan için on beş günlük süre içinde ayrı ayrı harç ve teminatın yatırılması durumunda ayrı olarak ruhsatlandırılır. Müracaat sahibinin ruhsatını almak istemediği alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın on beş günlük süre sonunda yeni müracaatlara açık hale gelir.

Müracaat sahibinin Genel Müdürlükte başka bir işlem için onaylı belgelerinin bulunması, müracaat sahibinin bu hususu dilekçesinde beyan etmesi ve yapılan kontrolde  teyit edilmesi durumunda bu belgelerin örneklerinin verilmesi yeterlidir. 

Harç ve teminatın  tam olarak yatırılmaması veya yatırılmasına  karşın bu belgelerin Genel Müdürlüğe süresi içinde verilmemesi durumunda, bu alanlar ilan tarihinden itibaren on beşinci günü takip eden ilk iş günü herhangi bir işlem yapılmadan yeni müracaatlara  açık hale gelir. Bu müracaatlar için  teminat ve ruhsat harcı  yatırılmış ise iade edilir. 

 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Arama  Faaliyetleri

 

Arama  faaliyetleri

Madde 13- II. Grup, III. Grup, IV. Grup madenler için arama ruhsatı ve V. Grup madenler için arama sertifikası alınmadan  arama faaliyetlerinde bulunulamaz.

Arama faaliyet döneminde ruhsat alanlarında;

a)     a)    Jeolojik prospeksiyon,  

b)     b)    Topografik ve jeoloji  haritaları ile kesit çalışmaları,

c)     c)    Numune  alımı,

d)     d)    Jeofizik araştırmalar,

e)     e)    Sondaj,  yarma, galeri  ve kuyu açma,

f)      f)      Uzaktan algılama,  uydu fotoğrafları

ile değişik yöntem ve teknolojiler kullanılarak aramaya yönelik diğer faaliyetler de yapılabilir.

Arama ruhsat süresi sonunda işletme ruhsatı talep edilebilmesi için arama faaliyetlerinde bulunulması zorunludur.

 

Arama faaliyet raporları

Madde 14 – Arama ruhsatı/sertifikası sahipleri, ikinci yılın sonuna kadar en az bir adet  Ek Form-5’e  uygun olarak hazırlanmış  arama faaliyet raporu vermek zorundadır.

Arama faaliyet raporları, yapılan arama faaliyetinin niteliğine göre  jeoloji mühendisi, maden mühendisi, jeofizik mühendisi veya mühendislerince hazırlanır.

Faaliyet raporları, hazırlayan mühendis veya mühendisler ile ruhsat sahibi veya kanuni vekilince imzalanır.

Arama faaliyet  raporunda; yapılmış arama çalışmaları, bu çalışmalardan elde edilen bulgular ve bunların sonuçları  yer alır.

Arama faaliyet raporlarının süresinde verilmemesi halinde teminat irat kaydedilir. İrada neden olan arama faaliyet raporu istenmez. Ruhsat sahibinin arama ruhsat süresini uzatma talebinde bulunması veya sevk fişi talep etmesi durumunda, arama faaliyet raporu vermesi, işletme ruhsatı talep etmesi durumunda ise madenin rezerv bilgilerini de içeren arama faaliyet raporunu vermesi zorunludur.

 

IV. Grup madenlerde arama ruhsat süre uzatımı

Madde 15 – IV. Grup ruhsatlar için en geç üçüncü yılın sonuna kadar, süre uzatımı talebi ile birlikte arama faaliyet raporu verilmesi gereklidir.

IV. Grup  madenler için arama ruhsat süresi;  yapılan arama çalışmalarının işletme talebi için  görünür  rezervin ortaya çıkarılması için yeterli olmaması, rezerv tespitine yönelik detay çalışmaların devam ettiğinin ve yapılacak yatırımın özelliğine göre; rezervin artırılması, teknolojik testlerin yapılması, üretilecek madenin pazar araştırması için belli bir süreye daha ihtiyaç duyulmasının faaliyet raporları ile belgelenmesi halinde iki yıl uzatılabilir.

Üç yıllık süresi içinde yeterli arama faaliyetlerinde bulunulmayan ruhsatlar iptal edilir.

 

 

Arama ruhsatı döneminde üretim

Madde 16 – Arama ruhsatı döneminde teknolojik araştırma, geliştirme, pilot çalışmalar ve pazar araştırmaları yapmak üzere arama faaliyet raporu ile birlikte müracaat eden ruhsat sahibine, Genel Müdürlükçe görünür rezervin %10’una kadar maden üretim ve satış izni verilebilir. Bu fıkraya aykırı üretim ve satış yapan ruhsatlara, Kanunun  10 uncu maddesi gereğince gerçek dışı ve yanıltıcı beyan olarak işlem yapılır.

Arama ruhsatı döneminde üretimin Genel Müdürlükçe uygun bulunan koordinatlar içinde yapılması zorunludur. Aksi taktirde ruhsat sahibi uyarılarak belirlenen koordinatlar dışındaki üretim  faaliyetleri gerekli izin alınıncaya kadar  durdurulur.

Bu  şekilde yapılan üretimlerle ilgili,  Ek Form-11’de verilen işletme faaliyet bilgi formunun, Ek Form-16’da yer alan satış bilgi formunun ve imalat haritasının, Kanunun 29 uncu maddesi gereği Nisan ayı sonuna kadar verilmesi zorunludur. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde teminat irat kaydedilir. Yükümlülük yerine getirilinceye kadar üretim faaliyeti durdurulur.

 BEŞİNCİ BÖLÜM

İşletme Faaliyetleri ve İşletme İzinleri

 

I (b) Grup madenlerin işletme ruhsatı müracaatı

Madde 17 – I (b) Grubu madenlere ilk müracaat harcı yatırılıp Ek Form-1’de örneği verilen dilekçe ile maden ismi belirtilerek işletme ruhsatı talep edilir. Uygun olan alanlar on beş gün süre ile rezerve edilir. Bu sürede müracaat sahibi, işletme ruhsatı talep harcını ve diğer gerekli belgelerini, bir ay içinde de Ek Form-6’ya uygun olarak hazırladığı işletme projesini Genel Müdürlüğe vermek zorundadır. Aksi taktirde bu alanlar, bu süreleri takip eden ilk iş günü herhangi bir işlem yapılmadan yeni müracaatlara  açık hale gelir. 

Projenin, yerinde incelenmesi sonucunda uygun bulunan alana, projenin mali ve teknik eksikliklerinin tamamlanmasını takiben işletme ruhsatı ve Kanunun 7 nci maddesi gereği izinlerin alınmasından sonra işletme izni verilir.

 

II. Grup, III. Grup ve IV. Grup işletme ruhsatı için müracaat

Madde 18 – Arama ruhsat süresi sonuna kadar, tespit edilen madenin rezerv bilgilerini de içeren arama faaliyet raporu, faaliyet sonrası işletme alanının çevre ile uyumlu hale getirilmesini de içeren  en az bir maden mühendisi tarafından imzalanan Ek Form-6’ya uygun olarak hazırlanmış işletme projesi ve talep harcının eksiksiz ödendiğine dair belge ile müracaatta bulunulması halinde işletme ruhsatı hakkı doğar. İşletme projesinin, ruhsat sahibi veya kanuni vekilince de imzalanması zorunludur.

Arama faaliyeti sonrası görünür, muhtemel ve mümkün rezerv sınırlarının ve büyüklüğünün tespit edilebilmesi için cevherin ortalama tenörü, kalitesi veya madenin cinsine göre cevher damar kalınlıkları, kömür için kalori değeri, mermer için üretim kapasitesi, su ve gazların konsantrasyonu, debisi, kapasitesi belirlenir. İşletme projesinin hazırlanmasında kullanılacak verilerin belirlenebilmesi için gerekli aramaların yapılmış olması ve bu faaliyetlerin rezerv bilgilerini içeren  arama faaliyet raporu ile  belgelenmesi  zorunludur.

Yukarıdaki kriterler göz önünde bulundurularak yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda uygun bulunan projeler için işletme ruhsatı verilir.

III. Grup madenlerde, Ek Form-6’ya uygun hazırlanmış projede, üretilmesi öngörülen madenler için debi, kapasite ve konsantrasyon esas alınır. Bu Grup madenler; havzanın, gölün veya kaynağın rezervuarının, beslenme alanının tabii dengesini bozmayacak şekilde ruhsatlandırılır. 

Arama süresince belirlenen görünür, muhtemel ve mümkün rezerv alanı ile ruhsat  alanı içinde bu madenin işletilmesi için gerekli tesislerin bulunduğu alana Ek Form-8’deki  işletme ruhsatı, görünür rezerv alanına da Kanunun 7 nci maddesi gereği izinlerin alınmasını takiben Ek Form-11’deki  işletme izni verilir. Arama ruhsatının diğer kısımları taksir edilerek ihale edilir.

 

İşletme projesi eki olarak verilecek harita ve çizimler

Madde 19 – İşletme projesinin ekinde aşağıdaki haritalar ve çizimler verilir:

a)     a)    Ruhsat alanının ve varsa ocak yerinin yer bulduru haritası,

b)    b)   Ruhsat alanının uygun ölçekli jeolojik haritası,

c)     c)    Uygun ölçekle çizilmiş ruhsat sınırı, talep edilen işletme izin sınırları ile sahada açılmış ocak, galeri, yarma, sondaj, kuyu gibi arama faaliyetlerinin yerini gösterir imalat  haritası,

d)    d)   Sahada belirlenmiş görünür rezerve ve ruhsat süresine bağlı olarak planlanan üretim  programlarını gösterir harita,

e)     e)    Yer altı işletmelerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili alınacak önlemler,   havalandırma, su tahliyesi, nakliye vs. gibi hususları içeren uygun ölçekli çizimler,

f)      f)     Mevcut ve  yapılması planlanan bina, tesis, kantar, silo, trafo, yol, ve benzeri yapıları gösteren vaziyet planı,

                Gazlar ile göl, deniz ve kaynak sularına ait işletmeler için; çöktürme, buharlaştırma, ayırma, arıtma, üretim havuzları,  bina vs. gibi  yer üstü veya var ise yer altı tesislerini gösterir uygun ölçekli haritalar ile  üretim termin planı verilir.

 

Proje eksikliklerinin tamamlanması

Madde 20 – İşletme ruhsatı talebinin ruhsat sahibi veya kanuni vekili tarafından yapılması zorunludur.  Posta ile yapılan işletme ruhsatı talebi ile ilgili müracaatlar kabul edilmez.  

Projelerdeki eksiklikler, müracaat esnasında talep sahibine yazılı olarak Ek Form-7’de verilen taahhütname ile bildirilir. Eksikliklerin yapılan bu bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanmaması halinde ruhsatın teminatı, ruhsat sahibine ikinci bir bildirim yapılmadan iki katına çıkarılır ve süre üç ay daha uzatılır. Bu üç aylık süre sonunda eksikliklerini ve teminatlarını tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve mevcut teminatı irat kaydedilerek ruhsat iptal edilir. Eksik yatırılan teminatlar yatırılmamış kabul edilir.

İşletme ruhsat alanında yeni işletme izin talepleri, talep harcı yatırılarak yapılır.

Bu madde ile ilgili tüm uyarı ve bildirimler, ruhsat sahibine veya kanuni vekiline bir defada bildirilir.

 

İzinler

Madde 21 – Kanunun 7 nci maddesine göre alınması gerekli izinler için ruhsat yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde ilgili kurumlara veya Genel Müdürlüğe müracaat edilmesi zorunludur. Gerekli izinlerin alınmasını müteakip işletme izni verilir.

İşletme  izninin verildiği tarihten sonra  bir yıl içinde ruhsat sahibi madeni işletmeye almak zorundadır.

Ek işletme projesi ile  prosesi değişik olan yeni  maden veya madenler için işletme izni talep edilir. Bu taleplerde aynı işlemler  yapılarak yeni madenler için  işletme izni verilir.

Kamu hizmeti veya umumun yararına  ayrılmış ibadethane, okul, hastane, kütüphane,  karayolu, demiryolu  gibi  yer  ve  tesislere 60 metre mesafe dahilinde madencilik faaliyetleri için Genel Müdürlükten izin alınması zorunludur. Özel mülkiyete konu taşınmazlara 20 metre mesafe dahilinde faaliyette bulunmak için mülk sahibinden yazılı izin alınması zorunludur. Yatay olarak alınan bu mesafeler gerek duyulması halinde Genel Müdürlük tarafından madencilik faaliyetlerinin boyutu, emniyet tedbirleri ve arazinin yapısı dikkate alınarak her faaliyet için ayrı olarak da belirlenir. Madencilik faaliyetleri yürütülen alanlarda alınmış izinler, mülkiyetin değişmesi halinde de müktesep hak kabul edilir.

Ereğli Kömür Havzasındaki Taşkömürü ve 10/6/1983 tarihli ve 2840 sayılı Bor Tuzları, Trona ve Asfaltit Madenleri ile  Nükleer Enerji Hammaddelerinin İşletilmesini, Linyit ve Demir Sahalarının Bazılarının İadesini Düzenleyen Kanunda sayılan bor tuzu, toryum ve uranyum madenleri için bu maddede yer alan izin alınması ve faaliyete başlanması ile ilgili süreler uygulanmaz ve faaliyette bulunulmayan süreler için fazladan Devlet hakkı alınmaz.

 

Madenin işletmeye alınması

Madde 22 – Kanunun 7 nci maddesi gereği  izinlerin alınmasını takiben işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren bir yıllık süre içinde ruhsat sahibi madeni işletmeye almak zorundadır.

İşletme projesinde beyan edildiği şekilde üretim yapılması veya üretime yönelik tesis yapılması, madenin işletmeye alınması sayılır.

Beklenmeyen haller ve mücbir sebepler dışında  süresi içinde  işletmeye alınmayan veya projesinde belirtilen yıllık üretim miktarının %10’unun altında üretim yapılan  ruhsat sahalarından, çalışılmayan her yıl için, projede belirtilen üretim miktarının %10’u üzerinden Devlet hakkı alınır. Ancak kamu kurumlarınca işletilen bor tuzu ve Ereğli Kömür Havzasındaki taşkömürü ruhsatları için bu hüküm uygulanmaz.

 

İşletme ruhsatı döneminde arama faaliyetleri

Madde 23 – İşletme ruhsatı alanı içinde aramalara devam edilir. İşletme ruhsatının  verildiği tarihten itibaren mümkün rezerv alanlarının IV. Grup ruhsat sahalarında beş yıl, diğer grup ruhsat sahalarında üç yıl içinde görünür ve muhtemel rezerv haline getirilmesi zorunludur. Görünür ve muhtemel rezerv haline getirilmeyen alanlar taksir edilir.

V. Grup madenler için verilen işletme sertifika alanlarında bu madde hükümleri uygulanmaz. 

 

İşletme  sertifikası

Madde 24 – V. Grup madenlerin üretimi işletme sertifikası ile yapılır. Arama sertifikası süresi sonuna kadar yapılan çalışmaları içeren Ek Form-5’deki arama faaliyet raporu ve talep harcının ödendiğine dair belge ile  müracaatta bulunulması halinde Ek Form-10’daki işletme sertifikası hakkı doğar. Uygun olan müracaatlara işletme sertifikası verilir. İşletme sertifikası süresi beş yıldır.

Bu grup madenlerin üretimi arazi yüzeyinden toplanarak yapılır. Bu madenlerin işletilmesi için yarma, galeri, ocak açmak gibi faaliyette bulunulmasının gerekmesi  durumunda, en az bir maden mühendisi tarafından Ek Form-6’ya  uygun olarak işletme projesi hazırlanarak Genel Müdürlükten işletme izni alınması zorunludur.

İşletme projeleri gerekirse yerinde de incelenerek sahaya işletme sertifikası verilip verilmeyeceğine karar verilir.

 

Ruhsatların üst üste verilmesi

Madde 25 – Aynı grup ruhsatlar birbiri üzerine verilemez. Ayrı grup ruhsatlar ise üst üste verilebilir. Aynı veya ayrı grup maden ruhsatlarının işletme izin alanlarının üst üste talep edilmesi durumunda, Genel Müdürlükçe projeler üzerinde ve/veya yerinde inceleme yapılır.  Sahada yapılan detay arama faaliyetleri, jeolojik yapı, cevherleşmenin özellikleri, maden rezervleri, yatırım ve tesisler göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılır. Kazanılmış haklar korunmak kaydı ile kaynak kaybına neden olmayacak, maden işletmeciliğini ve işletme güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde, ayrı ayrı çalışma imkanı bulunduğunun tespiti halinde ayrı gruplarda işletme izinleri verilebilir. Bu mümkün değilse öncelik hakkı esas alınarak faaliyete izin verilir. 

Ancak, 2000 hektardan daha az olan maden ruhsatı işletme izin alanları ile 100 hektardan daha az olan mermer ruhsatı işletme izin alanları üzerine I (b) Grubu işletme izni verilmeyeceği gibi I (b) Grubu maden işletme izni üzerine de IV. Grup veya II. Grup işletme izni verilmez. Bununla birlikte, farklı gruptaki işletme ruhsatlarının aynı kişiye ait olması veya talep sahiplerinin aralarında mutabakat sağladıklarını belgelemeleri halinde üst üste işletme izni verilir.

ALTINCI BÖLÜM

İşletme Dönemi İşlemleri

 

Projeye uygun faaliyette bulunulması

Madde 26 – İşletme izinlerinin alınmasını takiben üretim faaliyetleri, projesine uygun  olarak yürütülür. Birlikte  işletilmesi zorunlu olan madenler  bir proje kapsamında işletilir.

Açık işletme ya da yeraltı işletmesine geçişler ile üretim yöntemi ile ilgili değişikliklerin, uygulanmadan önce Genel Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur. Aksi taktirde, sahadaki işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili çalışmalar dışındaki  hazırlık, üretim ve üretilmiş malın sevkıyatı ile ilgili faaliyetler, değişikliklere ilişkin verilmesi gereken revize projenin onaylanmasına kadar  durdurulur.   

III. Grup madenlerin üretilmesinde Genel Müdürlükten izin alınmadan göl ve denizin doğal yüzeyini değiştirecek şekilde havuz, kanal ve sondaj yapılamaz. İzin alınmadan bu faaliyetlerde bulunulduğunun tespiti halinde izinsiz yapılan işlemlerin eski haline getirilmesine kadar faaliyetler durdurulur, teminat irat kaydedilir.

Üretim veya hazırlık çalışmaları sürdürülürken şev açısı, basamak yüksekliği, basamak genişliği, heyelan, göçük, yetersiz havalandırma, alt yapı ve benzeri  nedenlerle işçi sağlığı ve iş güvenliğinin tehlikeye düştüğünün tespiti halinde, gerekli önlemlerin alınması ve çalışmaların yapılabilmesi için ruhsat sahibine altı aya kadar süre verilir. Mücbir sebepler dışında bu süre uzatılmaz. Bu süre sonunda projeye uygun faaliyette bulunulmaması veya tehlikeli durumun ortadan kaldırılmaması halinde  teminat  irat  kaydedilerek işletme faaliyeti durdurulur.

 

İşletme faaliyeti belgeleri

Madde 27 – Her yıl Nisan ayı sonuna kadar Ek Form-11’de belirtilen işletme faaliyet bilgi formu, Ek Form-6’da belirtilen satış bilgi formu ile birlikte aşağıdaki belgeler verilir:

a)     a)    Geçmiş yıllara ait üretim, bir önceki yıl içinde yapılan üretim ile bir sonraki yıl planlanan üretimleri gösteren  imalat haritası ve uygun ölçekli kesitler,

b)     b)    İşletme sahasında  arama yapılmış ise arama faaliyet raporu,

       Projede değişiklik varsa;

a)     a)    İşletme ruhsatı ve işletme iznindeki koordinatlarına göre uygun ölçekle çizilmiş ocak, yarma,  kuyu ve galeri gibi faaliyetlerin son durumunu gösterir çizim,

b)     b)    Kapalı ocaklarda iş güvenliği ve işçi sağlığı ile ilgili havalandırma, su tahliyesi, nakliye vs. gibi hususların en son durumunu gösterir uygun ölçekli  çizim,

c)     c)    Yerüstü  bina,  tesis, kantar, silo, trafo, yol, vs. gibi son durumu gösterir vaziyet planı,

d)     d)    Gazlar ile göl, deniz ve kaynak sularına ait işletmeler için her yıl çöktürme, arıtma, üretim havuzları, bina, rezervuar besleme alanı ve havzanın tabii dengesini bozmayacak, kapasitesini aşmayacak işleme tesisleri  gibi  yerüstü veya var ise yeraltı tesislerinin en son durumunu gösterir uygun ölçekli haritalar.

                Bu madde ile ilgili yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde teminat irat kaydedilir.  Yükümlülük yerine  getirilinceye kadar faaliyet durdurulur.

 

İşletme ruhsatı süresi ve uzatılması

Madde 28 – I (a) ve V. Grup madenlerin işletme ruhsat süresi en az beş yıldır. Diğer grup madenlerin işletme ruhsat süresi görünür ve muhtemel hale getirilmiş rezerv ve hazırlanmış projesine göre belirlenir.  Bu süre 10 yıldan az olamaz.

İşletme ruhsat süresinin bitiminden önce talep harcı ile beraber Ek Form-6’ya uygun yeni bir projeyle uzatma talebinde bulunulması, sahada projesine uygun faaliyette bulunulmuş, maden rezervinin  yeterli ve rasyonel bir şekilde işletilmesi için gerekli yatırımların yapılmış ve tesislerin inşa edilmiş olması, projenin uygun bulunması  durumunda ruhsat süresi uzatılabilir. Toplam işletme ruhsat süresi altmış yılı geçemez. Altmış yıldan sonraki sürenin uzatılmasına Bakanlar Kurulu yetkilidir.

 

İşletme sertifikası  süresinin uzatılması

Madde 29 – İşletme sertifikası  süresinin bitiminden önce talep harcı ve işletme projesi ile süre uzatımı talebinde bulunulabilir. Yeterli rezervin olması, projenin uygun bulunması ve işletme sertifikası süresince üretim faaliyetinde bulunulmuş olması durumunda sertifika  süresi uzatılabilir.

İşletme ruhsat döneminde üretimin arazi yüzeyinden toplanarak yapılması halinde süre uzatımı için işletme projesi yerine arama faaliyet raporu verilmesi yeterlidir.

 

Mücbir sebeplerle geçici tatil

Madde 30 – Sel baskını, yangın, deprem, grizu patlaması, çökme, heyelan gibi geçerli  sebeplerle veya tenörde, jeolojik şartlarda, ülke ve dünya pazarlarındaki gelişme ve değişimler, ulaşım, ulaştırma altyapı durumlarında beklenmeyen değişiklikler olması halinde  işletme ruhsat sahalarında faaliyetin geçici  tatili için  ruhsat sahibince gerekli belgelerle Genel Müdürlüğe müracaat edilir. Yapılan inceleme sonrası talebin uygun bulunması durumunda müracaat tarihi, geçici tatilin başlama tarihi olarak kabul edilerek bir yıla kadar geçici tatil  verilebilir.

Geçici tatilin gerekçelerinin devam etmesi durumunda ruhsat sahibinin talebi ile geçici tatil  talebi yeniden değerlendirilir.  

Geçici tatilin gerekçesinin ortadan kalkmasından itibaren üç ay içinde faaliyete geçilmemesi durumunda ruhsat  teminatı irat kaydedilir. Takip eden altı ay içinde de faaliyete geçilmemesi halinde işletme projesinde beyan edilen üretim miktarının %10’u üzerinden Devlet hakkı alınır. 

Geçici tatil  süresi içinde  Kanunun 29 uncu maddesindeki  belgelerin verilmesi zorunlu değildir.   

 

Ruhsat alanlarında değişiklikler

Madde 31 – Talep harcı ile müracaatta bulunulması halinde aynı kenarda en az iki  noktası ortak, aynı  grup ve safhadaki  ruhsatlar  birleştirilebilir. Birleştirme sonucunda ortaya çıkan alan, Kanunda  belirtilen alan sınırlamasını geçemez.

Ancak, aynı kişiye ait mücavir işletme ruhsat alanlarında görünür maden rezervinin bir bütünlük teşkil etmesi halinde yeni bir işletme projesi verilerek birleştirme talebinde bulunulabilir. Uygun bulunan taleplerde alan kısıtlaması aranmaz.

Birleştirme sonunda yeni ruhsatın süresi, birleştirilenler arasındaki süresi en az  kalan  ruhsat süresi kadardır. 

Ruhsat alanlarının talebe bağlı olarak değiştirilmesi halinde, ruhsatlardan biri üzerindeki haciz, ipotek, rehin, ihtiyati tedbir gibi hukuki kısıtlamalar ve maddi yükümlülükler ile Kanun hükümlerine göre uygulanmış cezalar, düzenlenen yeni ruhsat üzerinde devam eder.   

Birleştirilmiş yeni ruhsatın teminatı güncel teminat üzerinden alınır. Birleştirilen ruhsatlardan herhangi birinde ceza nedeniyle teminat artışının olması halinde, bu artış miktarı esas alınarak teminat belirlenir.

Birleştirme sonucunda sahanın teknik nezaretçilerinin sorumlu olacakları faaliyet  alanları  yeniden belirlenir.

Ruhsat  küçültme işlemlerinde harç ve teminat alınmaz.

 

YEDİNCİ BÖLÜM

Harita  ve Çizimler

 

Röper noktaları

Madde 32 –- Ruhsat sahibi, faaliyet alanını görecek şekilde Genel Müdürlüğün yapacağı denetimlerde kullanılmak üzere 6 derecelik dilime esas en az iki adet beton sütun ya da benzeri  röper noktası belirler. Bu noktaların kot ve koordinatları gerçek değerler kullanılarak harita tekniğine uygun  hassaslıkta uygun bir ölçüm aleti ile  belirlenerek arazide  muhafaza edilir.

 

İmalat haritaları

Madde 33 – İmalat haritaları; yapılan çalışma alanına göre 1/500 veya uygun ölçekte  yapılır. Yer altı faaliyetleri ile ilgili olarak açılan kuyu, galeri, başyukarı, fere, ayak gibi çalışma alanları harita üzerinde ölçekli olarak uygun bir çizimle belirlenir. Faaliyetlerin  yer üstü ve yer altı olarak yapılması durumunda her iki faaliyet kot ve koordinat  değerleri  ile birbirine  bağlanır.

İmalat haritası; ölçümü yapan teknik eleman, sahadan sorumlu teknik nezaretçi  ve ruhsat sahibince imzalanır. Ölçümün yapıldığı tarih üretim haritası üzerine veri olarak yazılır.

 

Kesitler

Madde 34 – İmalat haritalarında, madenin üretim yerinden en az iki adet kesit alınır. Üretim yapılmayan yıllar için çizim ve harita verilmez.

 

Sertifika ile yapılan üretim

Madde 35 – İşletme projesi vererek üretim yapan sertifika sahipleri, imalat haritası vermek zorundadır. Ancak toplama ile yapılan üretimlerde harita istenmez. 

               

 SEKİZİNCİ  BÖLÜM

Maden Sevkıyatı

 

Maden  sevkıyatı

Madde 36 – Madenlerin, Genel Müdürlükten alınan sevk fişi ile sevk edilmesi zorun-ludur.

 Sevk fişi Genel Müdürlük tarafından bastırılır. Genel Müdürlüğün  her yıl belirlediği bedel karşılığında zimmetli olarak ruhsat sahibine verilir. Sevk fişi koçanlarının numarası,  özel bir deftere kayıt edilerek takip edilir.

 

Sevk fişleri 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 240 ıncı maddesinde yer alan taşıma  irsaliyesi niteliğindedir. Genel Müdürlük ve mahalli mülki amirin görev verdiği yetkili kişiler  kendi il sınırları içerisinde maden sevkıyatının sevk fişi ile yapılıp yapılmadığını takip ve denetleyerek Kanunun  ilgili hükümlerine göre  işlem yapar.

 

Arama döneminde sevk fişi talebi 

Madde 37 – Ruhsat sahibi,  arama ruhsatı süresi içinde teknolojik araştırma, geliştirme, pilot çalışmalar ve pazar araştırmaları yapmak üzere görünür hale getirdiği rezervin %10’una kadar  yapabileceği  üretim için sevk fişi talebinde bulunabilir.

Ruhsat sahibinin sevk fişi talebinin karşılanabilmesi için öncelikle, yıllık ruhsat harçlarını tam olarak yatırmış, sahasında gerekli aramaları yapmış olması, bu aramalar sonucu hazırlamış olduğu arama faaliyet raporunda rezervini görünür hale getirdiğine  dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerle, çalışma alan koordinatlarını, üretim yöntemini, planladığı patlatma tekniğini, çalışacağı alanın vasfını bildirerek  müracaat etmesi şarttır.

 

Arama ruhsatı döneminde sevk fişi talebinin değerlendirilmesi

Madde 38 – Ruhsat sahibinin verdiği bilgi ve belgeler Genel Müdürlük tarafından incelenir. Sevk fişi için verilmiş belgelerin incelenmesi sonucunda, yapılmış arama çalışmalarının rezervi görünür hale getirmek için yeterli olmadığı belirlenen taleplere sevk fişi verilmez.

Uygun bulunan  taleplerde üretilen madeni sevk etmek için bir cilt sevk fişi verilerek saha tetkik programına alınır.

Kalsit için sevk fişi taleplerinde öncelikle bu ruhsatların mücavirinde, yapılacak üretim faaliyetlerinden olumsuz yönde etkilenebilecek blok mermer üretimi olup olmadığı incelenir. Mücavirinde blok mermer üretimi yapılmayan ruhsatlar için  mahallinde  tetkik yapılmadan bir cilt sevk fişi verilir.

Mahallinde tetkik sonrası ruhsat sahibine Genel Müdürlükçe uygun görülen miktarda sevk fişi  verilir. Uygun bulunmayan  talepler için sevk fişi verilmez. Sevk fişi verilmiş ise  sevk fişlerinin kullanılmayan kısımları geri alınarak ruhsat alanındaki üretim faaliyetleri durdurulur. 

 

Cevher sevkıyatı

                Madde 39 – Ruhsat sahasından üretilen tüvenan cevherin, ocak-tesis mesafesi, nakil güzergahının durumu dikkate alınarak ruhsat sahası içinde ya da mücavirindeki bir alan üzerine kurulmuş bir tesiste kullanılması durumunda;

a)  a) Sevkıyatın, ocaktan taşıma araçları ve takiben konveyör ile yapılması halinde, her vardiya sonunda, otomatik kantar/ölçme sistemi ile ölçülen cevher miktarı için bir adet sevk fişi kesilmesi yeterlidir.

b) b)Sevkıyatın, ocaktan doğrudan konveyör sistemi ile yapılması halinde, her vardiya sonunda otomatik kantar sistemi ile ölçülen cevher miktarı için bir adet sevk fişi kesilmesi yeterlidir.

c)  c) Sevkıyatın, ocaktan taşıma araçları ile yapılması durumunda, yirmi dört saat zarfında kantardan geçirilerek ölçülen cevher miktarı için bir adet sevk fişi kesilmesi yeterlidir.

Otomatik kantar sistemlerinin kullanıldığı işletmelerde, Genel Müdürlük tarafından talep edildiğinde, ölçüm kontrol belgesinin ibraz edilmesi zorunludur.

Boru hattı ile sevk edilen madenlerin, yirmi dört saat zarfında, boru hattında bulunan ölçüm cihazında ölçülen miktarı için bir adet sevk fişi kesilmesi yeterlidir.

Altın, gümüş, platin gibi kıymetli metallerin elde edilmesi için zenginleştirilecek tüvenan cevherlerin, entegre ve zenginleştirme tesislerine sevkıyatında yukarıdaki esaslar uygulanır. Bu tesislerden elde edilen ürünlerin sevkıyatında da Genel Müdürlükten alınan sevk fişi kullanılır.

Farklı taşıma durumlarında sevk fişlerinin kullanılması ile ilgili usul ve esaslar Genel Müdürlükçe belirlenir.

 

Sevk fişi olmadan sevkıyat

Madde 40 – Ruhsatlı veya izinli bir alandan ruhsat sahibince üretilmiş bir madenin sevk edilmesi esnasında, mülki amirlerin yetkilendirdiği kişiler tarafından sevk fişi olmaksızın maden sevk edildiğinin tespit edilmesi halinde, durum bir tutanak ile tespit edilir. Bu tutanakta üretimin yapıldığı yer, ruhsat sahibi, ruhsat numarası, taşımada kullanılan araç plakası, aracı kullanan kişi, tartılması mümkün ise sevk edilen maden cinsi ve miktarı ya da yaklaşık miktarı tespit edilir. Söz konusu madeni üreten  ruhsat sahibine ocak başı satış bedelinin üç katı tutarında idari para cezası verilir. Bu madenlere el konulmaz, ruhsat sahibine verilir.

 İdari para cezaları, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili Defterdarlığa bildirilir.

               

Üretim ve sevkıyatın bildirilmemesi

Madde 41 – Denetim,  inceleme  ve ölçümler sonucunda, yaptığı üretim ve sevkıyatı bildirmediği veya eksik bildirdiği tespit edilen ruhsat sahiplerine, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak Devlet hakkının on katı tutarında idari  para cezası verilir.

 

Ruhsat veya işletme  izni olmadan  üretim

Madde 42 – Ruhsat veya işletme izni olmadan üretilmiş bir madenin, mülki amirlerin yetkilendirdiği  kişiler tarafından sevk edildiğinin tespit edilmesi halinde, durum bir tutanak ile tespit edilir. Bu tutanakta  üretimin yapıldığı yer, üretimi yapan kişi, taşıyan aracın plakası, aracı kullanan kişi, tartılması mümkün ise sevk edilen maden cinsi ve miktarı ya da yaklaşık miktarı tespit edilir. Üretilen madene mülki idare amirliğince el konulur. Bu kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve el konulma imkanı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. Bu şekilde maden çıkartılması ve/veya sevk edilmesi Devlet malına karşı işlenmiş fiil sayılır. Bu fiili işleyenler, adli takibat yapılmak üzere ilgili makamlara bildirilir. El konulan madenler, mülki idare amirliğince satılarak bedeli özel idaresine aktarılır.

Ruhsatlı alan içinde, ancak işletme izin alanları dışında üretim faaliyetinde bulunulması durumunda ruhsat sahibi uyarılarak işletme izni alanı dışındaki faaliyeti durdurulur. Bu fiilin  tekrarı halinde işletme izni alanı dışındaki faaliyet durdurularak  teminat irat kaydedilir.

 

Ruhsat sınırında yapılan üretim

Madde 43 – Ruhsat alanının sınırında yapılan üretimin saha sınırı dışına taştığının tespiti halinde, ruhsat ala